براى هيچ‌يك از پادشاهان بعد از او حاصل نشد ، طول اين شهر بيست و يك ميل و عرض آن به نه ميل مىرسيد ، ساختمان‌هاى نيكو و كاخ‌ها و باغ و بوستان‌ها و تاكستان هايى در آن بود ، كه قبل از آن در هيچ شهرى نبوده است . هارون الرشيد در اين شهر با فخر و بزرگوارى و عدالت و استوارى تاج‌گذارى كرد و چنان از اين شهر و سرزمين آن سود برد كه هيچ پادشاهى قبل از او چه در دورهء كفر و چه در دورهء اسلام از لحاظ رفاه و خوشگذرانى و اقتدار بر دشمنانش بر او پيشى نگرفته است . جنگ قسطنطنيه « 1 » 116 - او ( هارون ) آخرين پادشاهى است كه با مردم شهر بزرگ قسطنطنيه جنگيد و از خليج عبور كرد . از جملهء كسانى كه براى فتح اين شهر جنگيدند كسرى انوشيروان بود كه حكايتى بس طولانى دارد و ما به‌خاطر شهرتش آن را خلاصه كرديم ، پس چون آن را محاصره كرد و به تصرّف آن همت گماشت ، مردم آن شهر با او متفّق شدند كه آتشكده‌اى بنا بر دين او در آن بسازند . پيوسته آتش آن آتشكده شعله‌ور بود تا اين‌كه اسلام منتشر شد و كسرى انوشيروان درگذشت [ پ v 24 ] و پادشاهى فارسيان تمام شد و آن خانه ويران گرديد . 117 - در اسلام و در خلال خلافت بنى اميّه ، مسلمة بن عبد الملك بن مروان ، براى تصرّف آن ( قسطنطنيه ) جنگيد پس آن را محاصره كرد و حكايتى طولانى برايش رخ داد كه ما به خاطر شهرتش آن را خلاصه كرديم . در همين جنگ بود كه ابو عبيدة بن جراح ( رض ) « 2 » مرد . او از صحابهء بزرگوار و يكى از

--> ( 1 ) . Kustantiniyya ; cf . E . I . , I , 888 - 898 , Par J . H . Mordtmann ( 2 ) . اين مطلب را زهرى اشتباه نقل كرده ، آن كسى كه در محاصرهء قسطنطنيه درگذشت ابو ايوب